In juli 2024 behaalde Louise Wolff (hen/zij) een Mastertitel sociologie met een scriptie over onderzoek naar ervaringen van polyamoristen in Nederland: “Views and Experiences of Romantic Relationships in Polyamory in the Netherlands”

Een artikel over dat onderzoek verscheen in september daarop op onze site: Ongelimiteerde Liefde in een Monogame Maatschappij

Ten behoeve van het onderzoek plaatste Louise (onder andere via plukdeliefde.nl) een oproep aan “mensen met ervaring met polyamorie¨. Het leidde tot een 15-tal diepte-interviews met respondenten, welke de basis vormde voor het onderzoek. In de masterthesis brengt Louise verslag uit van deze gesprekken, en brengt daarmee in kaart hoe polyamorie in vele facetten wordt beleefd en geleefd.

Dat vierde hoofdstuk in de masterthesis bevat meer boeiend en voor onze lezers interessant materiaal dan waar ruimte voor was in het bovengenoemde artikel. Vandaar onze vraag of we het hele hoofdstuk mochten vertalen en op de site publiceren.

Dat voorstel heeft Louise met enthousiasme omarmt, en is vervolgens zelf aan de slag gegaan om een Nederlandse versie te maken: een reeks artikelen die we de komende maanden gaan uitbrengen. Een feuilleton!

Vandaag:

Deel 1: Betekenis geven aan Polyamorie

In de interviews en vele gesprekken kwam naar voren hoe mensen in polyamoureuze relaties verschillende betekenissen aan polyamorie geven. Hoe polyamorie niet een manier van relaties hebben betreft, maar hoe er veel verschillende visies op bestaan.

Mai (35) date met Dave en Hugo. Ze is getrouwd, woont samen en heeft kinderen met Hugo, en date sinds enkele jaren met Dave.

Sara (33) woont al een decennium samen met Ray – haar non-binaire partner – en een andere partner van Ray: Tim. Ze omschrijft een hechte band te hebben met haar metamour (haar partners partner) Tim.

Waar Mai enigszins haar partnerrelaties parallel aan elkaar heeft staan en omschrijft meer haar ‘basis’ te vinden in haar relatie met Hugo (waarbij haar relatie met Dave niet als minder belangrijk werd omschreven), leeft Sara dichter samen met partners en partners van partners.

De voorbeelden illustreren hoe sommige mensen aangaven een ‘primaire’ partnerrelatie te hebben, terwijl anderen vertelden te streven naar meerdere partners die even dicht bij hen staan. Het zijn slechts twee manieren waarop mensen polyamoreus kunnen leven.

In gesprekken werd door sommigen gezegd dat polyamorie deel uitmaakt van hun identiteit en niet zozeer gaat over het aantal partners of de relatiestructuur.

Eliv, een 27-jarige vrouw heeft twee partners – een non-binair en een man-identificerend persoon – en daarnaast verschillende dates. Ze legde uit dat:

“er op zijn minst altijd ruimte [in een relatie] is voor andere mensen.”

Een monogame relatie is voor haar niet weggelegd, vertelde ze:

“Dus ik denk dat ik in feite poly BEN”

Voor anderen ging polyamorie juist wel over hun relatiestructuur. De 41-jarige Caroline (vrouw-identificerend) met twee partners, omschreef:

“Mijn [huidige] situatie past het best in het vakje van polyamorie, maar (…) ik zou me ook kunnen voorstellen dat er een moment in mijn leven komt dat ik weer in een monogame relatie zit.”

Ze benadrukte dat het ging over de situatie van haar relatie, niet haar visie op relaties.

Voor een enkeling betekende polyamorie het openstaan voor nieuwe geliefdes: Irene (vrouw, 39) met twee mannelijke partners, vertelde bijvoorbeeld:

“Ik sta momenteel niet open voor andere mannen of zoiets. Ik denk dat als ik mezelf als polyamoureus zou classificeren, ik meer zou openstaan voor gevoelens voor anderen.”

Lang niet iedereen die henzelf classificeerde als polyamoureus in het onderzoek, stond open voor nieuwe relaties.

Zo zie je dat voor sommigen polyamorie meer gelinkt is aan identiteit, voor sommigen aan het openstaan voor nieuwe liefde en voor anderen meer aan hun relatietstructuur. In alle drie de voorbeelden raakt de betekenis van polyamorie echter wel aan een bijna gemeenschappelijke visie: het kunnen hebben van meerdere partnerrelaties en verbindingen.

Wat nog enigszins mist in eerdere omschrijvingen, zijn de mensen die respondenten niet als “romantische partners” omschrijven, maar die wel net zo belangrijk voor hen zijn. Een onderscheid tussen romantische, seksuele, en platonische relaties werd door meer mensen in het onderzoek lang niet altijd zo sterk gemaakt.

Dat lijkt iets te maken te hebben met de visies op polyamorie. Betekenissen konden – werd mij verteld – in de loop van de tijd verschuiven. Sara vertelde hierover:

“Het (polyamorie) betekende, met mijn ex meestal, dat ik mijn primaire partner had. (..) Want toentertijd was ik sterk op: de emotionele band is de belangrijkste, het fysieke doet er niet zo toe. Over de jaren heen is dat wat veranderd (…). Het is meer iets geworden van dat de manier waarop je met mensen een verbinding aangaat kan verschillen. Maar dat maakt de relatie niet minder betekenisvol. En we moeten dat kunnen nastreven.”

Sara vertelde hoe polyamorie voor haar eerst meer ging over seksuele en romantische verbindingen aangaan, en later meer over een algemene benadering waarbij verschillende relaties, kijkend naar seksuele en emotionele intimiteit, even betekenisvol naast elkaar kunnen bestaan.

Deze visie kwam eigenlijk in alle gesprekken over de betekenissen van polyamorie naar voren. In het onderzoek was het onbelangrijk voor mij hoeveel partners of dates de respondenten hadden. Ik vroeg in mijn oproep naar mensen met ‘ervaring met polyamorie’ en ieder die henzelf hierin vond, kon reageren.

In de reactie zag ik dan ook dat het aantal partners voor veel respondenten zelf ook niet van invloed was op het identificeren met polyamorie. Nica (man, 26 jaar) date op het moment van het interview niet met iemand en zei:

“Ik zie polyamorie als een erkenning voor jezelf en je partner dat liefde niet beperkt hoeft te zijn. Het is niet alsof je 100% liefde hebt en als je daarvan 20% aan één iemand geeft, je dan minder aan een ander kan geven. Zo werkt het niet”

Er werd daarin dus geen beperking van liefde door hem ervaren.

Liefde is niet beperkt…

Niet zozeer een limiet op liefde, maar een beperking in capaciteit en tijd leek in het aangaan van relaties bij velen een grote rol te spelen.

Ty (non-binair, 31) woont met twee partners en date daarnaast met anderen en zei hierover:

‘Liefde is voor mij niet beperkt, maar tijd wel’.

Hoe dit in de praktijk werd ervaren, kwam mooi naar voren in een gesprek met Kiki (vrouw, 27), die de beperkingen van haar beschikbare tijd schetste in een verhaal over een nieuwe date:

“Hij is eigenlijk heel aardig, maar ik moest hem toch al zeggen: Ik kan je niet vaker zien dan eens in de twee, drie weken. Het past niet in mijn week, het past niet in mijn hoofd. En als dat voor hem niet voldoende is, dan houdt het op. Als hij dat ook wil, kan ik hem eens in de zoveel tijd zien. Maar meer dan dat kan ik niet geven.”

In Kiki’s verhaal komt naar voren dat zij hierover duidelijk communiceert.

En precies die communicatie werd dan ook vaker als belangrijk omschreven. Zo zei Ty daarover:

“Als je je tijd met meer nieuwe mensen wil verdelen, dan moeten diegenen waarover je tijd al is verdeeld, daar wel van op de hoogte zijn. Ze moeten er wel rekening mee kunnen houden dat er meer mensen bijkomen. (..) Polyamorie gaat gepaard met spelregels, want hé, als niet iedereen op de hoogte is en ermee instemt, dan is het gewoon vreemdgaan, en daar doe ik liever niet aan mee.”

Hoeveel capaciteit mensen hebben voor (romantische) relaties, verschilde per persoon. Railey (24) met twee partners – vertelde bijvoorbeeld:

“Ik denk dat twee relaties, althans twee intensieve waarbij je beiden twee keer in de week wil treffen, echt het maximum is.”

Zij ervaarde een verzadiging bij haarzelf en noemde dat ‘polysaturatie’: geen behoefte aan nieuwe bijkomende dates.

Meerdere ondervraagden spraken over dit fenomeen, maar het aantal partners, dates of verbindingen verschilde voor velen ook per periode, afhankelijk van de intensiteit.

Uit de verhalen komt naar voren hoe mensen verschillende betekenissen geven aan polyamorie en aan relaties. Een kijk op liefde als ongelimiteerd lijkt een gemeenschappelijke deler, met een grote notitie dat tijd of capaciteit wel een limiet stelt en daar communicatie over nodig is.

Wordt vervolgd.