Ja, -zou de sceptische traditionalist kunnen denken bij het lezen van deze getuigenissen- wat wordt er nu eigenlijk gezocht in polyamorie dat in de monogamie niet gevonden kan worden, wat monogamie niet bieden kan? Verbintenis op lange termijn, wederzijdse steun, regelmatig contact; allemaal aspecten die het traditionele huwelijk evengoed nastreeft.

Railey beaamt dat:

Ik geloof dat…mijn visie op romantische relaties grotendeels overeenkomt met die van andere mensen. Ik stel ook prijs op trouw, loyaliteit; ofschoon het voor mij een iets andere betekenis heeft omdat exclusiviteit er geen deel van uitmaakt. Terwijl afspraken nakomen en er voor elkaar zijn in goede en slechte tijden net zo goed belangrijk zijn. Vriendschap, plezier, het hoort er ook bij. ´quality time’, elkaar op de hoogte houden, lief zijn voor elkaar.

Waar Railey spreekt van overlappingen in wensen en doelen, stelt Olivia (34) dat er in polyamorie zich vergelijkbare problemen voordoen als in monogame relaties. Zij heeft een triad-relatie (haar vriend en vriendin hebben ook een relatie met elkaar), en werkt als therapeut voor cnm-relaties:

De problemen die zich voordoen verschillen niet veel van die in monogame relaties. Het komt bijna altijd neer op gelijkheid, wederzijds respect, communicatie, en balans. Alle problemen hebben daarmee te maken…dat mensen zichzelf niet goed kennen, hetgeen leidt tot onuitgesproken verwachtingen en behoeftes.

Wat zijn dat dan, die verwachtingen en behoeftes die op zoek willen gaan naar hun plekje?

Deel 3 – Ruimte voor authenticiteit, seksualiteit en gevoel in polyamorie

Individuen in het onderzoek maakten vaak vergelijkingen hoe zowel in monogame als polyamoreuze relaties dezelfde dingen centraal staan: vertrouwen, commitment, emotionele steun, gelijkheid, balans, communicatie en dagelijkse nabijheid. Polyamorie, de praktisering en visie, bracht daarbij volgens hun nog meer ruimte.

Ruimte voor Authenticiteit

In verschillende polyamoreuze relatiestructuren kan het zijn dat je verschillende dingen bij verschillende mensen vindt. Hiermee werd bedoeld dat verschillende facetten van iemands karakter kunnen worden omarmd, geuit en verkend bij verschillende partner. Iets wat sommigen omschreven als meer ruimte voor authenticiteit. Zoals Mai (45) vertelde:

‘Één partner kan niet alles geven wat je nodig hebt. Ik denk dat polyamoristen dat beter begrijpen.’

Ze richt zich op het dominante monogame idee dat de juiste romantische partner aan alle emotionele, seksuele en romantische behoeften zal voldoen. Dit staat tegenover ideeën binnen polyamorie, die ervan uitgaan dat je bij verschillende partners ook verschillende aspecten van jezelf kunt vinden. Railey (24) vertelde ook:

‘Accepteren dat iets in een romantische relatie niet is zoals je eigenlijk wilde en je daarbij neerleggen: nee, dat is niet per se liefde voor mij. Ik zou dat erg jammer vinden. Hoe mooi is het dan dat je dat ook met iemand anders kunt doen! Hoe mooi is het dat mijn partner die dingen kan doen die hij wil doen? Bijvoorbeeld: ik vind het echt niet leuk om naar clubs te gaan. Maar een van mijn partners vindt dat juist heel leuk, en hij kan dat dan fijn doen met andere mensen. Hoe leuk is dat. Dat hij dan niet zegt: “Railey, het geeft niet, ik vind het heel mooi dat ik dat niet doe voor jou.”’

Ze omschrijft dat ze liever verschillende aspecten van zichzelf met verschillende partners kan vinden, dan dat ze dingen moet opgeven die een partner niet leuk vindt.
Respondenten vertelden ook vaak dat zij het gemakkelijker vonden hun partners de ruimte te geven zichzelf te zijn. Caroline (45) vertelde bijvoorbeeld over een periode waarin ze nog een exclusieve relatie had met een van haar partners:

‘Ik wilde meer verbinding in een relatie. En hij kon mij dat niet geven… en het meest gebruikelijke is dan: je moet deze man uit je leven verwijderen en zoeken naar een “echte” relatie.’

De dominante verwachting dat iets ‘alles of niets’ is, is goed terug te horen in Carolines verhaal. Zij wilde bijvoorbeeld meer tijd samen doorbrengen met romantische partners dan haar eerste partner wilde, en dat wringde bij hen allebei. Inmiddels vindt zij ook verbinding in een andere romantische relatie, wat haar eerste relatie ruimte gaf om op een andere manier te bestaan:

‘Mijn relatie met hem [mijn eerste partner] verbeterde heel erg toen mijn andere partner in mijn leven kwam, want hij voelde niet langer dat hij tekort deed in onze relatie. Mijn behoeften waren veel meer vervuld en ik begon hem zoveel meer te waarderen om wie hij is.’

Caroline geeft aan niet meer te wensen of zoeken bij hem dan hij kan geven, en hem meer te waarderen in zijn ‘authentieke’ zelf.

Ruimte voor seksualiteit en dynamiek

Mensen in het onderzoek benoemden verschillende kansen binnen polyamorie om ook hun seksualiteit meer te uiten. Nica (26) vertelde bijvoorbeeld:

‘Het [polyamorie] bracht me een bepaalde rust eigenlijk. Gewoon het feit dat ik kon flirten, bijvoorbeeld. Alleen al de gedachte dat dat mogelijk was binnen deze relaties, zonder dat mijn partner daar beledigd of geraakt door was. Ik vond ook de mogelijkheid om intiem te zijn met anderen heel erg bevrijdend.’

Naast het uiten van seksualiteit gaven velen ook aan dat er meer ruimte was voor het zichtbaar maken en uiten van hun seksuele identiteit. Meer dan de helft van de respondenten vertelde dat zij zich romantisch en/of seksueel aangetrokken voelen tot twee of meer genders. Vi (33) vertelde bijvoorbeeld dat het hebben van meerdere partners, van verschillend gender, hun panseksuele identiteit zichtbaar maakte:

‘Erg vaak word je beoordeeld op je seksuele identiteit op basis van de partner met wie je bent. De mogelijkheid om met twee partners samen ergens binnen te lopen, bevestigt dat aspect van panseksualiteit van mij.’

Gezien worden met partners van verschillende genders maakte zo hun seksualiteit zichtbaar, kijkend naar de genders op wie iemand valt. Het uiten van seksualiteit kan ook betekenen dat verschillende seksuele verlangens bij verschillende partners worden gevonden; sommigen vonden bijvoorbeeld bij specifieke partners ruimte voor BDSM of kink. Vi (31) vertelde:

‘Wanneer een partner niet van bepaalde dingen houdt, kun je ook andere mensen vinden die dat wel leuk vinden. En dat voelt nu heel logisch voor mij.’

Naast het uiten van seksualiteit werd ook het exploreren ervan genoemd. Verschillende mensen deelden ervaringen over hoe zij meer ontdekten over hun seksualiteit door meerdere intieme verbindingen. Mare (33) vertelde bijvoorbeeld dat zij romantische gevoelens voor een man had ontwikkeld, terwijl zij voorheen dacht dat zij niet romantisch geïnteresseerd was in mannen:

‘Hij kan nu misschien mijn vriend zijn binnenkort. Ik ben nog niet helemaal gewend aan dat idee, maar ik denk dat het die richting op gaat.’

Deze ontwikkeling was mogelijk terwijl zij ook in een relatie zat met een andere partner. Andere deelnemers vertelden dat zij verschillende versies van zichzelf ervaren met verschillende partners. Zo zei Mai (42):

‘Het is interessant: welke versie wordt wakker [met verschillende mensen] en hoe kan ik zorgen dat deze versie levend blijft?’

Het ontdekken en levend houden van deze versies gaf een gevoel van persoonlijke ontwikkeling, maar ook van het in stand houden van een levendige dynamiek. Annelot (45) vertelde bijvoorbeeld dat zij na jaren in een monogame relatie met de man met wie zij getrouwd was, een bepaalde dynamiek waren kwijtgeraakt:

‘Ik weet niet of we het anders hadden gered, denk ik. Serieus! Misschien is het de makkelijke weg om uit elkaar te gaan, want op een bepaald punt wordt het gewoon erg saai. Ik vond het ook gewoon erg saai om in een monogame relatie te zitten. Van: is dit het? Ik had alles: een fantastisch huis, een mooie baan, fantastische kinderen en een fantastische man. Ik voel me nog steeds aangetrokken tot hem, maar dit is gewoon niet wat ik wilde.’

Velen ervoeren dat polyamoreuze relatiedynamieken ook bestaande relaties versterkten: de band werd intenser op het moment dat partners ook met andere mensen gingen daten. Zo vertelde Railey (24):

‘Ik voelde me zo blij wanneer hij sprak over andere dates. Het voelde alsof onze relatie zelfs beter werd, alsof onze band nog intenser werd.’

 

Ruimte om te mogen voelen wat je voelt

Alle deelnemers vertelden dat er binnen polyamoreuze relaties in ieder geval ruimte was om te voelen wat zij voelden. Niet alle deelnemers handelen naar romantische of seksuele gevoelens voor anderen dan hun partner(s). Charley (28) bijvoorbeeld bevindt zich in een triad-relatie met haar vriendin en vriend. Zij besloten met z’n drieën om geen andere mensen te daten buiten hun relatie. Charley vertelde dat zij wel romantische gevoelens heeft voor iemand, maar daar niet naar wenst te handelen:

‘Het is een vriendschap waarin ruimte is voor romantische gevoelens, maar waarin niet zoveel fysieke intimiteit is. Bijvoorbeeld: er zijn duidelijke grenzen rondom fysieke intimiteit. Knuffelen: ja. Een zoen op het voorhoofd: ja. Een zoen op de mond: nee.’

Ze omschrijft het voelen van romantische gevoelens dus niet als gelimiteerd, maar eerder de manier waarop zij ermee om wenst te gaan. Ze vertelde dan ook:

‘Je kunt je gevoelens niet controleren, wel de manier waarop je reageert.’

Specifiek de ervaring van het simpelweg mogen voelen van alle gevoelens werd vaak als zeer belangrijk omschreven. Veel deelnemers hadden ervaringen met monogame relaties waarin zij zich hierin beperkt voelden: een situatie waarin zij hun gevoelens niet konden uiten. Caroline (41) vertelde bijvoorbeeld over de periode waarin zij in een monogame relatie zat:

‘Mijn vriend zei toen ook: “Ja, maar als je gevoelens hebt voor iemand anders, dan is er iets mis in de relatie.” Dus ik dacht ook: ik mag dit niet voelen. Het is niet goed dat ik dit voel. En het voelt zó goed dat ik het nu tenminste mag voelen wat ik voel. En dan kun je nog steeds kiezen of je ernaar handelt of niet, maar…’

De opluchting die Caroline omschrijft werd gedeeld door velen, die geleidelijk hadden geaccepteerd dat zij zich aangetrokken mochten voelen tot meerdere mensen binnen hun polyamoreuze relaties.
Polyamorie bracht dus uiteenlopende dingen voor de deelnemers, waarbij ruimte de gemeenschappelijke deler lijkt te zijn.

 

Wordt vervolgd.