
Plukje: afvinklijstje

Etty Hillesum
Etty Hillesum wordt geboren in 1914 in Middelburg. Haar ouders zijn allebei joods, haar vader werkt later als rector in Deventer. Toch wordt zij niet joods opgevoed, haar ouders laten het gezin uitschrijven als lid van de Joodse gemeente. Etty heeft twee broers, die later allebei ernstige psychische problemen krijgen.
Etty zal in haar korte leven een sterke persoonlijke ontwikkeling doormaken. Temidden van de woelingen van de Tweede Wereldoorlog schrijft ze in haar dagboeken over innerlijke stapjes en tegelijk over het leven met de anti-joodse maatregelen. Ze volgt tijdens de oorlogsjaren een studie slavische talen en geeft les. In 1942 krijgt ze even een baan als administratief medewerkster bij de Joodse Raad. Daarna werkt ze op de afdeling ‘Sociale Verzorging Doortrekkenden’ in kamp Westerbork. Haar werk geeft Etty een uitzonderingspositie. Ze mag vrij het doorgangskamp in en uit gaan.
In het kamp, dat ze in haar dagboek als ‘de hel’ omschrijft, probeert ze haar Joodse lotgenoten die wachtten op transport naar Polen te helpen. Ze besluit niet onder te duiken, hoewel ze alle kans heeft om dat te doen. Vanuit zowel Amsterdam als Westerbork beschrijft ze haar ervaringen in tientallen brieven aan vrienden. Samen met haar dagboeken geven deze een beeld van Etty’s opvattingen, spirituele ervaringen en levenskeuzes.
Vrouw, mens en liefde
Etty heeft een vrij onconventioneel liefdesleven, helemaal in overeenstemming met de manier waarop zij in het leven staat. Het leven van huisvrouw en moeder met een gezin met een man is niet haar ideaal. Liever dan dat ziet zij zich als schrijver, ‘een hand die schrijft’. Ze beleeft voor zichzelf een groeiproces waarin haar mens-zijn een grotere rol gaat spelen dan haar vrouw-zijn.
De menselijke gevoelens in mij zijn sterker en veel meer in oer-vorm aanwezig als die van vrouw. Maar het zal een zwaar stuk strijd zijn om afstand te doen van mijzelf als vrouw, als dat mijn weg zou blijken.
Etty ziet zichzelf namelijk ook als erotisch geraffineerd en als doorgewinterde minnares. Zij heeft grote twijfels of zij wel geschikt zou zijn voor een echt huwelijk en een relatie met één man. Haar conclusie is dit dit helemaal in orde is, omdat er een wijdere liefde bestaat, die het lichamelijke overstijgt. Tegelijk kan ze uit haar evenwicht raken als ze op straat een ‘mooie, verzorgde, helemaal vrouwelijke wat domme vrouw’ tegenkomt. Dan wil ze zelf ook een mooi dom stuk speelgoed zijn die begeerd wordt door een man.
Etty heeft verschillende relaties, waarbij de relaties van Han Wegerif en Julius Spier naast elkaar bestaan.
Relatie met Han
Tijdens haar studie en al voor de oorlog leefde Etty samen met Han Wegerif. Oorspronkelijk zou zij het huishouden doen bij Han, die weduwnaar was en een zoon had. Hij was accountant van beroep en op middelbare leeftijd. Bij Han kan ze thuis zijn. Een huwelijk met Han (die niet joods is) zou haar kunnen redden van deportatie, maar daar kiest Etty toch niet voor. Ze heeft het idee dat ze op haar leeftijd al genoeg heeft liefgehad. In de winter van 1942 blijkt ze zwanger van Han. Dat ervaart ze als een ‘loodzware beklemming’. Ze wil het kind niet belasten met de psychische kwetsbaarheid die in haar familie voorkomt en kiest voor abortus.
Ik zal je laten in de veilige ongeborenheid wordend wezen en wees me maar dankbaar
Dat Etty later op Julius Spier verliefd wordt, maakt niet dat ze niet meer van Han houdt. Ze voelt genegenheid en lichamelijke vertrouwdheid vanuit de jaren dat ze al met elkaar omgaan.
Goeienacht, Han roept me te bed. Ik kan nu toch weer heel lief tegen hem zijn, en een half uur geleden nog in de armen van die idiote schat in de Corbetstraat.
Relatie met Julius Spier
Die schat van de Courbetstraat is een man die zo’n beetje twee keer zo oud is als Etty. In 1941 ontmoet ze de 54-jarige, uit Duitsland gevluchte ex-bankier Julius Spier, die ooit in de leer ging bij Carl Gustav Jung. Hij heeft een praktijk als handlezer en is verloofd met een vrouw die in Engeland op hem wacht. Op advies van Spier begint Etty met het schrijven van haar dagboek, om inzicht te krijgen in haar gevoelens en gedachten bij alledaagse ervaringen.
Julius wekt bij Etty tegenstrijdige reacties op. Ze vindt hem lelijk, afstotelijk, ‘een griezel van een man met een groene pofbroek aan en een antenne op zijn hoofd’. Tegelijk roept hij sterke gevoelens bij haar op. Vooral als zij door hem behandeld wordt met het zogeheten ‘ringen’, een belangrijk onderdeel van de therapie die Julius geeft. Dat ‘ringen’ bestaat uit een speelse worstelpartij tussen therapeut en cliënt, om lichaam en geest met elkaar in balans te brengen. Het fysieke contact is voor Julius en Etty lastig, omdat de scheiding tussen therapie en seksuele aanrakingen onduidelijk is.
Zijn mond was zo vertrouwd en lief en dichtbij vanmiddag dat ik er zachtjes met mijn lippen langs strijken moest. En het zakelijk begonnen worstelen eindigde met een uitrusten in elkaars armen. Hij heeft mij niet gekust, wel even hevig gebeten in mijn wang.
Julius wil geen relatie als Etty, want hij wil trouw zijn aan zijn verloofde. Etty wil op haar beurt de relatie met Han niet missen. Er ontstaat een vrije en tegelijk intense verbinding tussen hen beiden, waarbij Etty steeds onafhankelijker wordt en een spirituele groei doormaakt.
Liefde voor vrouwen
Naast haar twee ‘grijze vrienden’, zoals Etty haar twee mannen noemt, voelt Etty zich aangetrokken tot vrouwen. Er is een vrouw die haar emotioneel raakt met haar doordringende blauwe ogen zodat ze van deze vrouw constant droomt. Daarnaast is er Liesl Levie, een vrouw die ze bij Julius ontmoet en met wie ze gevoelens ervaart, die verder gaan dan vriendschap.
Groeit er iets tussen Liesl en mij? Soms geloof ik de laatste dagen, dat ik eens in een onbeheerst en hartstochtelijk gebaar dat ik van mezelf tegenover een vrouw nog niet ken, maar dat toch in me zit – haar smalle lichaam naar me toe zal trekken.
Ze vraagt zich af wat ze wil met deze aantrekkingskracht.
Wil ik het wel of wil ik het niet? Ik heb daar geen theorieën over en waar het alleen om gaat is, dat ik haar werkelijk heel lief heb. En die erotiek is niet de hoofdzaak in onze verhouding, maar soms is het er opeens, maar problematisch is het niet voor me. Het is nog een extra geschenk van het leven deze onverwachte verliefde momenten die eigenlijk meer poëtisch van karakter zijn en waar niemand iets mee te maken heeft.
Het slot
Etty ontwikkelt een radicaal altruïsme. Zelfs een Gestapoagent die haar uitscheldt, kan rekenen op haar compassie. Ze ziet in zijn ogen gebrokenheid, en vraagt zich al schrijvend af hoe zijn kindertijd geweest was. Een rode draad door haar dagboek is haar zoektocht naar God.
Binnen in me zit een heel diepe put. En daarin zit God. Soms kan ik erbij. Maar vaker liggen er stenen en gruis voor die put, dan is God begraven.
Toch komt ze steeds dichter bij haar God. Ze voelt zich in zijn hand en dan maakt het niet uit of je leeft of onderduikt of weggevoerd wordt. Intussen komt de tragiek dichtbij. Julius Spier overlijdt aan kanker. In juli 1943 verliest Etty haar uitzonderingspositie en wordt ze een gewone kampbewoonster. Op 7 september 1943 wordt zij met haar familie afgevoerd naar het concentratiekamp Auschwitz. Ergens voor 30 november 1943 wordt ze vermoord op 29-jarige leeftijd.
Haar dagboeken worden bewaard door de familie Smelik die proberen om een uitgever te interesseren. Dat lukt pas veel later. In 1981 verschijnt een bloemlezing uit Hillesums dagboeken. Het boek ‘Het verstoorde leven’ wordt in achttien talen vertaald. In 1986 verschijnt een volledige uitgave van dagboeken en brieven.
Verder lezen
- Twee brieven uit Westerbork van Etty (ingeleid door David Koning), Den Haag: Bert Bakker/Daamen N.V.
- Het verstoorde leven: Dagboek van Etty Hillesum 1941-1943, Haarlem: De Haan.
- Etty. De nagelaten geschriften van Etty Hillesum 1941-1943
- Het Werk (ingeleid door Klaas A.D. Smelik). Amsterdam: Uitgeverij Balans.
Poly Lief & Leed: “Passie en groei inspireren mij”
Ervaringsverhaal van Wendy
Wendy is 39 jaar en is therapeute voor mensen met mensen met ernstige psychiatrische klachten. Sinds een jaar is ze met haar partner actief bezig met nieuwe verbindingen. Hij is biseksueel en vindt het fijn om met mannen om te gaan. Zij ervaart zichzelf als panseksueel en vindt verbinding belangrijk. Samen delen ze de zorg voor hun drie kinderen.
Een keer was ik mijn telefoon even kwijt terwijl ik contact zocht met mijn oudste zoon, voor school. Ik gebruikte de telefoon van mijn man en las per ongeluk zijn berichtjes. Ik ontdekte dat mijn man al een half jaar lang een geheime relatie had met een man. Ik was heel boos en voelde me bedrogen, vooral omdat hij me niet had verteld dat hij ook op mannen viel. Dat durfde hij niet te zeggen. Hij wilde meteen met me afspreken dat hij het contact met die man zou verbreken, maar voor mij was dat niet nodig. Het puzzelde me en ik wou voor mezelf uitzoeken hoe ik erin stond.
Vroeger was ik al heel makkelijk verliefd op verschillende jongens en ook op meisjes. Ik dacht dat er iets mis was met mij. Het was onbegrijpelijk voor mijn vrienden en voor mijn omgeving, dus ik deed daar niet veel mee. Met mijn huidige partner had ik vanaf het begin een mooie click. Hij was de eerste man met wie ik goed kon praten en heerlijk kon lachen. Het voelde gewoon alsof we bij elkaar moesten zijn. Seksueel ging het wel aardig, maar niet uitbundig. Ik dacht dat erbij hoorde, in een vaste relatie,
We kregen na de geboorte van de kinderen lange periodes zonder vrijen. Nu was ik ook erg aangekomen door die zwangerschappen en misschien ook wel door iets anders. Ik dacht dat ik niet aantrekkelijk genoeg was voor hem. Ik voelde me afgewezen, als hij weer geen zin had. Maar ik moest ook mijn passie kwijt, dus stortte ik me op mijn werk. Ik heb heel veel voor elkaar gekregen in de zorginstelling waar ik werkte. Mijn gewicht leek een soort schild tegen belangstelling van andere mannen. Daardoor voelde ik mij seksualiteit niet zo en was ik minder erotisch aanwezig.
Nadat mijn man zijn relatie met zijn geheime liefde had opgebiecht wou ik eerst met mezelf aan de slag en heb een cursus Compassie gedaan voor meer zelfliefde. Daarna begon ik aan tantragroepen en biodanza. Ik wou uitzoeken hoe het voor mij lag en ook voelen wat het me deed om een lichaam van een vrouw te ervaren. Dit bevestigde dat ik vrouwen eigenlijk reuze aantrekkelijk vond.
Gevoelsmatig ging het steeds beter tussen mijn partner en mij. Ik kon er nog steeds slecht tegen als hij iets voor me verborgen hield, maar verder had ik er geen moeite mee dat hij contacten met mannen had. We leerden om er beter mee om te gaan. Zijn vriend kwam een keer bij ons eten. We gingen bij elkaar checken of het okay was. Eerst of de ander okay was als je iets deed. Later of het voor jezelf wel goed voelde. Bijvoorbeeld toen ik een keer een date had en gelijk daarna met haar al een lang weekend naar Engeland ging. Hij wou weten of dat écht was wat ik wilde. En hij ging een keer zomaar met zijn vriend naar een huis waar een groep mannen was die hij niet kende, waar ze van alles deden met middelen erbij. Ik vroeg of hem dat nou écht aantrok. Je leert van alles over seks wat je eerder niet wist. Het moet wel gezond blijven en ik wil dat het in ieder geval voor mezelf ook over liefde gaat.
Het maakt me eigenlijk niet uit welke sekse iemand heeft. Ik moet iemand boeiend vinden om iemand aantrekkelijk en spannend te vinden. Uiterlijk is niet genoeg. Ik verwacht dat iemand eigenheid heeft. Dat inspireert me. Dus iets groter leven dan het gemiddelde, niet saai zijn, jezelf uitdagen en ontwikkelen wat in je zit. Ik heb nu een tweede relatie met een vrouw iets ouder dan ik, waar het nu heel goed in gaat. Zij heeft veel meegemaakt en is een beetje mysterieus en wijs. Er is veel vrijheid en ruimte tussen ons. Als we samen zijn is er volledige aandacht. Ik voel me enorm gezien. Als ik bij haar ben, ben ik daar volledig. Ga ik naar huis, dan ben ik weer bij mijn man en mijn kinderen.
Mijn echtgenoot en ik houden zielsveel van elkaar. Wij kunnen niet goed zonder elkaar. Hij is de meest interessante man die ik ooit op deze planeet heb ontmoet. De enige angst die ik heb, is dat hij bij zijn andere lief vindt wat hij werkelijk nodig heeft. Daar hou ik rekening mee. Ik wil geen half leven voor mezelf, maar ook niet voor hem. Misschien groeit onze situatie naar een andere manier van leven toe. Bijvoorbeeld twee huizen naast elkaar. Dat hij daar met een man woont en met mij ons gezin deelt, terwijl ik met een vriendin samenwoon of met iemand anders. Belangrijk is dat we allebei het leven kunnen leiden dat voor ons past.
Vroeger had ik een klein leven. Nu is er een grote rijkdom in mijn leven. Ik ben veel minder gedreven in mijn werk en ga gewoon op tijd naar huis. Je ziet me niet meer overwerken en me uitsloven. Er komt veel uit me en ik weet nog niet waar het me gaat brengen. Nog niet eerder heb ik zoveel meegemaakt als in deze periode. Het is nog altijd zoeken. Het is nooit vanzelfsprekend. Je moet ermee kunnen dealen dat alles aldoor verandert. Er is een nieuwe versie van mezelf ontstaan.
Als je een belangrijke ervaring op het gebied van polyamorie wilt delen, dan kan dat! Ik wil je graag interviewen om jouw persoonlijke polystory in beeld te brengen. Met een kopje koffie/thee of telefonisch/via skype. Het verhaal wordt geanonimiseerd, om je identiteit te beschermen. Mail Belle via [email protected]
Meer lezen over polyamorie? We bevelen je van harte het boek Liefde in Meervoud aan!
Liefde in meervoud – lees dit nieuwe polyboek!
We zijn hier heel blij mee….
Polyamorie is een manier van leven waarbij emotionele verbondenheid, geestelijk contact en intimiteit zich kunnen ontwikkelen met meer dan één persoon, met respect en in contact met elkaar. Eigenlijk is polyamorie iets heel natuurlijks en fantastisch. Toch brengt het allerlei uitdagingen met zich mee. Die zijn tegelijk een kans op persoonlijke groei. Ben jij op zoek naar goede toegankelijke kennis en ervaringen? Dat vind je in het boek “Liefde in Meervoud”.
Belle heeft vanuit Stichting Pluk de Liefde onderzoek gedaan naar polyamorie in de polycommunity in Nederland. Met behulp van polls, enquêtes, interviews en groepsgesprekken heeft ze ervaringskennis in kaart gebracht. Je kunt namelijk veel leren van de ervaringen van mensen die polyamoreus zijn. Bijvoorbeeld over goede communicatie, spelregels om met elkaar om te gaan, op tijd bespreken van je gevoelens en open durven staan voor behoeftes en grenzen. Belle heeft op basis van haar onderzoek een compact kleurig boekje geschreven, dat heel geschikt is voor iedereen die meer wil weten over de polyamore relatiecultuur. In het boek ‘Liefde in meervoud’ krijg je ook concrete handvatten en oefeningen om zelf of met je geliefde(n) tot een eigen polyamoreuse relatiecultuur te komen.
“Liefde in meervoud” bevat eerlijke heldere informatie over de relatiecultuur die je samen kunt opbouwen. Het gaat over praktische onderwerpen en tegelijk allerlei emotionele vraagstukken en persoonlijke keuzes. Je leest levensechte verhalen en voorbeelden van mensen die polyamoreus leven. Zo krijg je zicht op de veelkleurigheid van polyamorie: het ‘gedoe’, de worstelingen, de stapjes, de mooie dingen, het genieten, de eyeopeners en de valkuilen.
Je vindt hier een recensie van Joost over het boek.
Je kunt het boek bestellen in onze winkel. En het is tevens als e-book verkrijgbaar (via bol.com).
Wat zijn ervaringen van vrouwen in non-monogame relaties?
Voor haar bachelor scriptie in de studie Culturele Antropologie deed Puck onderzoek naar de ervaringen van vrouwen in non-monogame relaties. Door eigen ervaring met een open relatie was zij zich bewust van de mooie kanten, maar van ook de uitdagingen van deze veelvuldige relatievorm. Ze wilde weten hoe andere vrouwen hun non-monogame relatie ervaren en besloot deze interesse te verwezenlijken in onderzoek. Als antropoloog wilde ze ook graag weten welke rol cultuur heeft in de intieme ervaringen van een individu. Anderhalve maand lang volgde Puck acht vrouwen van verschillende leeftijden via interviews, dagboeken en telefoongesprekken.
Wat allereerst duidelijk te zien was, en ook benoemd door veel van de vrouwen zelf, is dat ze allemaal zeer goed in staat waren om op zichzelf te reflecteren. Voor hen is non-monogamie een belangrijk onderdeel binnen een breder palet van intense zelfreflectie. Wat is voor mij belangrijk in relaties? Wat zeg ik uit behoefte en wat zeg ik uit angst? Hoe kan ik mijn behoeftes uitspreken bij iemand bij wie ik andere woorden nodig heb dan bij mijn partner? De vrouwen benadrukten ook vaak dat verschillende partners verschillende elementen van hen weerspiegelen. Het is dan ook niet een kwestie van wat één partner mist, maar juist een kwestie van wat de ander op zijn of haar unieke manier aan jou bijdraagt.
Non-monogame relaties breken sterk met monogame verwachtingen van ‘intimiteit’. De monogame cultuur beïnvloedt sterk de manier waarop deze vrouwen hun relatie(s) inrichten en ervaren. Zo was een centraal thema het gebruik van relatie labels. Aan de ene kant waren de vrouwen kritisch over de monogame of bagatelliserende connotaties bij termen als ‘relatie’ of ‘vriendje’, maar aan de andere kant valideerde het gebruik van deze labels nog altijd de ervaring of status van een connectie. Een ander thema waar monogame cultuur veel in terug kwam, was dat van het ‘daten’. Hoe presenteer je jouw non-monogame voorkeur naar de buitenwereld? Wanneer en hoe vertel je erover? En wat als die persoon dan niets meer van je wil weten uit angst dat je je niet zal inzetten voor die relatie?
Een sprekend voorbeeld uit het onderzoek bleek dat van datingplatforms. Zet je in je Tinder profiel dat je een voorkeur hebt voor non-monogamie? Maar wat dan als mensen dan nooit ‘naar rechts swipen’ en jij je voorkeur niet verder kunt verklaren? Ten slotte zag Puck monogame cultuur terugkomen in relatie tot vrienden en partners. De vrouwen die het meest open met anderen over hun non-monogame ervaringen konden spreken, stonden over het algemeen het best in contact met hun intimiteit. Echter, bij de vrouwen die het minst over hun ervaringen konden spreken voelde de intimiteit met anderen soms gek, of oncomfortabel. Zelfs wanneer hun vrienden of kennissen oké waren met het idee van non-monogamie, kwam monogame cultuur nog wel eens om de hoek kijken. Zo vertelde één van de vrouwen dat haar vriendinnen wel vragen naar haar man, maar nooit naar haar vriend. En zelfs binnen de non-monogame relatie, waar officieel toestemming is om connectie met anderen te maken, blijft intimiteit een complex vraagstuk. Want ondanks de officiële toestemming kan de stemming van jezelf, en die van je partner, per situatie verschillen. Seks is dan bijvoorbeeld oké, maar liever niet met ‘die specifieke persoon’. Of je geeft de ander wel toestemming om iets te doen, maar je wilt er dan eigenlijk liever niet over horen. En zélfs wanneer je partner je officieel toestemming geeft en zijn of haar gedrag of houding daarmee overeenstemt, kan het nog zijn dat je je niet volledig comfortabel voelt bij je intimiteit met een ander. Volledige vrijheid van non-monogame intimiteit heeft dan ook drie lagen: 1) de officiële afspraak om non-monogaam te zijn, 2) emotionele toestemming middels houding en gedrag en 3) het jezelf toestaan om deze intimiteit te mogen ervaren.
Kortom, in een wereld waar non-monogamie nog niet geheel wordt geaccepteerd, kan het moeilijk zijn om relaties en gevoelens daar in te passen. Meer dan bij monogame relaties is er bij non-monogamie een uitgebreide zoektocht en ontdekking om deze intimiteit een plaats te geven. De drie lagen van intieme vrijheid die hierboven beschreven staan zouden bij deze zoektocht kunnen helpen. Meer culturele en maatschappelijke ruimte voor non-monogamie is natuurlijk bevorderlijk voor de manier waarop deze intimiteit in relaties kan worden beleefd. Om openlijk en in veelvoud liefde te mogen geven en ontvangen. Met dit onderzoek hoopt Puck haar eigen stap in die richting te kunnen zetten.
Vind je het leuk om contact met Puck te hebben of wil je reageren? Je kunt een mailtje sturen naar [email protected].
In deze podcast hoor je Puck vertellen over haar eigen relatie en haar onderzoek:
Poly Lief & Leed: “Ik neem mijn afscheid van monogamie”
Ervaringsverhaal van Frits
Frits is bijna 30 jaar geleden getrouwd. Hij is sinds enkele jaren gescheiden en geniet erg van zijn nieuwe vrijheid, die hem veel waard is.
In mijn jeugd was ik redelijk populair en had nooit moeite om leuke meisjes te vinden. Ik vond het wel moeilijk om een keus te maken. Eén vriendin pakte door, zij wou mij helemaal. Met haar ben ik getrouwd en samen kregen we kinderen.
Na 15 jaar huwelijk zat mijn vrouw in een midlife crisis. Ik vermoedde dat er iets was en vroeg haar of er een ander was. Ze ontkende, maar later kwam uit dat ze een verhouding had gehad. Voor mij was dat niet zo vreemd, ik vond het liegen erover wel erg. Ze was veel vrijer met die andere man en dat gunde ik haar, dat wilde ik zelf ook best wel met haar hebben.
Ik ging het spirituele pad op, deed aan therapie en volgde cursussen. Zo kwam ik in contact met tantra en BDSM. Er ging een wereld voor me open. Ik probeerde mijn vrouw mee te laten genieten, maar dat lukte niet helemaal. Eigenlijk kreeg ik weinig idee van wat zij wilde. Ze was erg gesloten en liet me niet helemaal toe als ik met haar probeerde te praten. Ze vond het wel goed als ik iets deed op BDSM-gebied met een ander, zolang zij daar maar niet van zou weten. Toen heb ik een spelpartner gevonden voor BDSM, dat ging 5 jaar goed, ook al vond ik het niet fijn dat het zo geheim moest zijn.
De kinderen gingen het huis uit. Ik kon minder gaan werken en keek ernaar uit om samen met mijn vrouw leuke dingen te gaan doen. Het idee was dat we samen meer op vakantie gingen en met elkaar konden genieten. Maar liefde van haar naar mij was aldoor moeilijk. Ik was de gevende partij in de relatie en zij was altijd kritisch. Ik deed alles fout, volgens haar. Ze zei toen opeens: “Ik ga bij je weg”. Dat was een klap. Het zou aan mijn alcoholgebruik liggen, ik dronk teveel volgens haar. Ik wou haar niet kwijt en stopte helemaal met drinken. We hadden gesprekken waarbij zij met allerlei verwijten kwam. Ze zei dat ze me dominant vond en dat onze vakanties samen saai waren. Allerlei levenskeuzes die we (dacht ik) samen hadden gemaakt, bleken volgens haar nu niet goed te zijn geweest.
Ze ging toch scheiden en had na een paar weken gelijk al een vriend, met wie het ook niet helemaal goed liep. Toen vroeg ze me opeens: “Wil je nog een keer met me slapen?” Ik vroeg haar of ze dat wel zeker wist. We hebben een prachtige nacht gehad en zijn daarna nog een paar keer samen uit geweest. Maar drie weken later was ze weer met een andere man op vakantie. Daar was ik kapot van. Voor mij is zoiets heel erg moeilijk en verwarrend.
Ik ben er intussen helemaal klaar mee en verwacht niets meer. Op dit moment ben ik met therapie bezig om mijn leven meer te leiden zoals ik dat wil. Ik onderzoek de waarden achter mijn doelen. Doelen kun je afvinken, het gaat om je waarden. Ik kom erachter dat ik eerlijkheid, oprechtheid genegenheid en spiritualiteit belangrijk vind. Ik zorg goed voor mezelf, geniet erg van de natuur en ben gek op vogeltjes, zoals roodborstjes. Nog steeds heb ik mijn BDSM-vriendin en krijg ook allerlei wandeldates. Dat past allemaal heel goed bij mij.
Als ik date met vrouwen, merk ik nogal eens dat zij bepaalde verwachtingen hebben. Laatst zei zo’n vrouw tegen mij: “Ik zoek mijn eindman”. Ik heb het vaker gehoord, ook van vrienden van me. Dit soort vrouwen zoekt behalve een vaste vriend financiële zekerheid, iemand die voor ze kan zorgen, ze hebben zelf meestal een slecht pensioen. Wil ik daar tijd aan besteden? Als mij liefde overkomt, dan overkomt het me, maar ik denk zelf toch anders. Ik ga niet voor een nieuwe liefdeloze levensfase op basis van vastigheid. Ik wil met een partner tantra doen of massage. Ik zou graag biodanza willen doen en voel de eenheid met de natuur. Met je blote voeten lopen op het gras.
Ik neem mijn afscheid van monogamie. In deze tijd kom ik leuke mensen tegen, waarmee ik levensvragen kan bespreken, over liefde en dood. Ik zoek geen eindpartner, ik zoek de liefde die stroomt. Nu ik deze vrijheid heb ervaren, wil ik die niet meer kwijt. Polyamorie is voor mij een waarde, geen doel. Voorlopig is dit voor mij het juiste pad.
Als je een belangrijke ervaring op het gebied van polyamorie wilt delen, dan kan dat! Ik wil je graag interviewen om jouw persoonlijke polystory in beeld te brengen. Met een kopje koffie/thee of telefonisch/via skype. Het verhaal wordt geanonimiseerd, om je identiteit te beschermen. Mail Belle via [email protected].
Bob Marley
Bob Marley is één van de belangrijkste musici en zanglegendes op het gebied van reggae. Daarom wordt hij ook wel de King of Reggae genoemd. Hij is afkomstig uit Jamaica. Zijn vader Norval Marly was een 60-jarige witte Engelsman, die als opzichter werkte in de landbouw. Zijn moeder (van Afrikaanse afkomst) had kort iets met deze man en was slechts 18 jaar oud. Zij voedde Bob geheel alleen op, in zware en armoedige omstandigheden. Bob had het in zijn jeugd moeilijk. Hij was klein van stuk en was als kleurling een outcast temidden van de zwarte bevolking. Hij vluchtte in de muziek. Zijn moeder verhuisde naar Trenchton, een sloppenwijk in Kingston. Bobs vader overleed toen hij tien jaar oud was. Hij heeft nauwelijks contact met hem gehad.
Samen met andere jongens richtte Bob Marley een band op die uiteindelijk de naam ‘The Wailers’ zou krijgen. Bob was 21 toen hun eerste doorbraak kwam met de song “Wimmer down”. Bob Marley en The Wailers ontwikkelden hun karakteristieke sound en braken ook internationaal door. Bob bekeerde zicht tot het geloof van de Rastafari, een geloof dat de wortels van spiritualiteit in Afrika zocht. De Rastafari hebben vrij strikte opvattingen over de rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Zij geloven dat Haile Selassi, de Keizer van Ethiopië, de reïncarnatie van Jezus is.
Bob en Rita
In 1966 trouwde Bob Marley met Rita Anderson. Rita was zelf ook een succesvolle zangeres. Zij had haar eigen weg als soloartieste. Samen met twee andere zangeressen vormde Rita de ‘I Threes’, het achtergrondkoor van The Wailers, bestaande uit drie vrouwen. Rita had al een kind uit een andere relatie, voordat zij Bob leerde kennen. Met Bob kreeg ze samen nog drie kinderen. Zij was ruimhartig en kennelijk niet zo conventioneel, want ze zorgde ook voor een aantal van Bob Marley’s kinderen, die hij met andere geliefden kreeg.
Andere relaties van Bob
Bob was alles behalve monogaam ingesteld. Hij had diverse andere relaties. Dit ging tamelijk openlijk. Iedereen wist wie de vriendinnen van Bob waren. Zo had hij relaties met Yvette Crichton (1980 – 1981), Cindy Breakspeare (1977 – 1981), Anita Belnavis (1975 – 1976), Lucy Pounder (1974 – 1975), Janet Bowen (1972 – 1973), Janet Hunt (1971 – 1972) and Cheryl Murray (1961 – 1963).
Met verschillende van deze vrouwen kreeg hij kinderen. Bob Marley had in totaal minimaal 11 en mogelijk zelfs 17 kinderen. In 1972 kreeg hij drie kinderen in één maand tijd van verschillende vrouwen. Nogal wat van zijn kinderen zijn behoorlijk muzikaal en een aantal van hen heeft (ook samen) opgetreden.
Bob en Cindy
Cindy Breakspeare neemt een speciale plaats in, als vriendin van Bob Marley. In diverse opzichten was deze relatie bijzonder. Cindy was geboren uit een relatie van een Canadese moeder en een Brits-Jamaicaanse vader. Zij was jazz-zangeres en verder ook een bijzonder mooie vrouw. Ze werd verkozen tot Miss Jamaica en vervolgens tot Miss World in 1976. Bob en Cindy hadden een zeer sterke band. Zij stimuleerden elkaar ook muzikaal. Voor de omgeving was hun relatie tamelijk shockerend. De wat traditionele omgeving van de mannen in Bobs omgeving keken kritisch naar de sexy uitstraling van Cindy. Dat ze als vrouw in badpak verscheen op de Miss-verkiezingen was voor hen totaal not done. De sociale kring van Cindy had ook weer geen affiniteit met langharige rastafari. Het liefdeskoppel trok zich niets aan van al het commentaar. Ze hadden het samen prima en waren trots op elkaar.
Bob’s laatste tijd
Bob bleek in 1977 een wondje aan zijn teen te hebben. Het leek onschuldig, maar de wond herstelde niet. Artsen constateerden een melanoom. Hun advies was een totale amputatie van het been van Bob. Dat zag hij niet zitten. Hij wilde de teen niet laten amputeren, omdat dat in strijd met zijn geloof was. Bijkomend motief was dat hij niet meer goed op het podium kon dansen en bewegen. De kanker woekerde verder en was uiteindelijk niet meer te genezen. In 1980 stortte hij tijdens het joggen in. De artsen gaven hem nog drie weken.
Bob bleek nog tijd te hebben om afscheid te nemen van zijn geliefden en van al zijn kinderen. Zijn vrouw Rita zette zich ervoor in dat hij van al zijn 11 kinderen goed afscheid kon nemen. Op 36-jarige leeftijd overleed hij. Bob kreeg een staatsbegrafenis in Kingston en werd daarna naar een mausoleum in zijn geboortedorp gebracht.
https://youtu.be/XTx868LW–8
Poly Lief & Leed: ik kom weer tot bloei
Ervaringsverhaal over polyamorie
“Mijn man Rob is vreemd gegaan, anderhalf jaar geleden. Ik ontdekte het per ongeluk, toen hij met haar aan het chatten was. Dat vond ik toen heel schokkend. We waren toch getróuwd?
Ik wist niet hoe ik het had. Verdoofd liep ik rond in huis, ik was niet eens kwaad. Waar ik maar niet achter kwam, was of mijn man echt met zijn vriendin er vandoor wou. Daar was ik erg bang voor. Hij zei tegen me: ‘Ja, maar je kan toch van meer mensen houden? ‘ En ook vertelde hij me aldoor dat hij me geen pijn wilde doen. Nee dat zou ook wat zijn, dan…! Het ergste was het liegen, merk ik. Dat ben ik nog steeds aan het verwerken.
Ik had natuurlijk weg kunnen gaan van hem, maar dat doe ik niet. Mijn liefdesgevoel is eigenlijk wel monogaam. Ik bedoel: als de relatie die je hebt goed is, dan heb ik eigenlijk geen behoefte aan meer relaties. Zo ben ik in ieder geval opgevoed, en dat is het verwarrende dat me bezig houdt. Dit brengt alles wat ik vroeger over relaties dacht aan het schudden. De eerste tijd vroeg ik me af wat er was misgegaan. Lag het aan mij dat hij een andere vrouw zocht? Maar nu ben ik aan het uitzoeken welke overtuigingen van mij zijn en wat uit mijn opvoeding komt. Mijn ouders waren zwart-wit-denkers.
Al na een paar weken na de ontdekking dacht ik: ‘Ik weet niet hoe we het gaan doen, maar ik ga niet scheiden’. Hij moest er toen aan wennen dat ik zei dat hij het wat mij betreft voort kon zetten, die andere relatie. Ik wou alleen wel dat er openheid kwam. Hij probeerde nog even door te gaan om haar stiekem te ontmoeten. Om mij te sparen, dacht hij, maar dat was niet zo. Ik zei tegen Rob: ‘Je moet nu kiezen: óf eerlijk worden óf weggaan!’. Dat was een eyeopener, zoiets had ik nog nooit tegen hem gezegd.
We hebben nog steeds moeite met praten, vooral hij. Die openheid blijft dus nog wel een lastig ding. Dat gaat kennelijk heel langzaam. Ik k denk inderdaad dat ik geduld moet hebben met Rob. Hij liet eigenlijk nooit het achterste van zijn tong zien. Ik heb zó vaak gezegd: ‘Vertrouw me. Niks vind ik gek, maar wees eerlijk ‘. Dat begint eindelijk te gebeuren, heb ik het gevoel. Door zijn vreemdgaan moest hij me een kant van zichzelf laten zien, die hij liever verborgen wilde houden. Het is voor hem haast shocking dat ik die kant kennelijk niet afwijs.
Ook nog zoiets, zijn vriendin is niet aangehaakt. Ik ken haar niet, heb haar nog niet ontmoet. Ik kan me niet voorstellen dat we ooit met z’n drieën als ‘vrienden’ bij elkaar zouden komen. Dat ligt teveel buiten mijn scope. Toch heb ik daar wel op aangedrongen, om het als volwassen mensen uit te praten. Mijn man vindt dat idealistisch of naïef van mij. Zij aarzelen. Misschien is het dat zijn vriendin bang is voor mij en zich schaamt? Toch heb ik gewoon het gevoel dat we deze kant op moeten. Dat het mooi is dat ik hem vrijheid in de liefde gun en dat dat dus juist betekent dat onze relatie daardoor hechter zal worden. Dat is wat ik wil. Om dit zo in te zien was een enorme ommezwaai bij mij. Ik raak hem niet kwijt aan haar. Het kan ernaast bestaan, wat zij hebben. Dat was het gewoon dat me dwars had gezeten. Ik was diep in mijn hart zo verschrikkelijk bang om in de steek gelaten te worden…
Dat ik zelf ook zulk soort vrijheid zou kunnen hebben, om eens ‘andere’ dingen te doen of een andere relatie erbij te hebben, intrigeert me enorm. Ik ben gaan lezen, ik heb op jullie site gekeken (plukdeliefde.nl) en ik heb dit jaar workshops gedaan, live en online. Ik moet het naadje van de kous weten. Ook voor mij gaan de gordijnen open en schijnt de zon weer. Ik heb een nieuw haarkapsel laten knippen. Ik draag weer hakken, zoals ik vroeger deed, met een vrouwelijke jurk. Waarom zou ik dat niet doen? Ik zie mezelf in de spiegel, er is niks mis met mij. Mijn eerste dates en lichte verliefdheden heb ik gehad. Er is nog niets langdurigs uit voortgekomen, maar het ging me daar niet om. De gesprekken waren goud waard, ze deden me goed. Het waren best aardige mannen, ook al voelde ik verder nog niet zoveel. Toen het serieuzer werd, heb ik het afgekapt. Daar was ik nog niet aan toe.
Afgelopen maanden heb ik heel veel buiten gewandeld. In mijn eentje. Dat deed ik vroeger nooit, dan was ik bang en voelde me onzeker als er iemand aankwam. Ik ga nu elke dag naar het bos hier en loop tussen de bomen. Mensen die ik tegenkom, kijk ik recht aan en groet ze. Ik voel me veel zekerder van mijn plek. Soms is er onderweg een praatje, heel leuk. Daar geniet ik van, het spontane.
Ook sociaal ga ik naar buiten, in nieuw contact met andere mannen, maar ook vrouwen. Via chatten en datingsites loopt dat het meest, op dit moment. Daar kan je me vinden, als ik er uren in gesprek ben. Ik zoek vooral authentiek contact. Ik wil maar praten en praten, of luisteren en vragen stellen. Ook gaat het tussen mijn man en mij de laatste tijd veel beter. Misschien daardoor juist, dat we echt weer praten over wat diep in ons leeft?
Op een of andere manier loop ik over van liefde. Heb ik meer te bieden of zo door wat er is gebeurd met me. Mijn herwonnen zelfvertrouwen maakt dat ik sprankel en straal. Die hernieuwde relatie van mijn man geeft me opeens een rare kick. En ik heb sinds een paar weken digitaal contact met een man waar ik voor het eerst ook iets in mezelf voel openen. Iets wat ik niet ken, wat nieuw is. Ik ga weer bloeien. Gek, he?”
Als je een belangrijke ervaring op het gebied van polyamorie wilt delen, dan kan dat! Ik wil je graag interviewen om jouw persoonlijke polystory in beeld te brengen. Met een kopje koffie/thee of telefonisch. Het verhaal wordt geanonimiseerd, om je identiteit te beschermen. Mail Belle via [email protected]
PolyCoronaBlog In de ijstijd blijft de liefde
PolyLiefde in tijden van Corona
Voorjaar 2020 slaat corona toe. Ik heb de behoefte om te vertellen over wat ik meemaak. Om gevoelens en gedachten die me hoog zitten, met jullie te delen. Er is waanzinnig veel gebeurd en het eind is nog niet in zicht…!
Polyamorie en corona, het is een bijzondere combinatie. Hoewel we natuurlijk niet moeten denken dat we zo super bijzonder zijn. Met zijn allen zitten we in Nederland én in de wereld in het zelfde hobbelige schuitje op een woelige zee. Opeens verkeren we in een mallemolen van toenemende isolatie, beperken van contact, grote zorg voor dierbaren, wegvallen van werk, dalende inkomsten en geldzorgen. Het zal jullie bekend voorkomen.
Ik heb twee geliefden die mij heel dierbaar zijn. Onze polycule telt momenteel vier personen, waarvan er drie tot de kwetsbare doelgroepen horen. In ieder geval drie van ons vieren kunnen grotendeels vanuit huis werken. We hebben allemaal af en toe contacten buiten de deur nodig. We hebben net volwassen kinderen. Die vallen gelukkig niet in de bekende risicogroepen, terwijl zij wel weer gezien hun eigen contacten infecties mee kunnen brengen. Binnenkort komt er een jongere bij ons terug die in het buitenland studeert. Helaas in een stad waar corona flink rondgaat. Kortom, volledige isolatie lukt ons de komende tijd niet zo geweldig goed.
Hoe gaan we daar dan mee om? Toen corona begon, was ik zelf snel heel alert op de risco’s en de kwetsbaarheid die eraan vast zaten. In Brabant gingen we al wat sneller op slot. Begin maart zijn we voor het laatst naar een voorstelling met een groep bekenden geweest. Dat was de laatste gezelligheid op wat grotere schaal. Daarna werden de contacten heel snel minder en kleiner en meer op afstand.
Ik ben al veel eerder gestopt op met daten en nieuwe afspraakjes enzovoorts. Het is geen tijd voor nieuwe contacten. Mijn gewone vriendschappen verlopen even digitaal. We hebben met onze buren afgesproken dat we nog even wegblijven van elkaar. We zwaaien als we de vuilnis buiten brengen en praten op afstand met elkaar. Een enkele keer drinken we koffie buiten in de tuin.
Nu mijn geliefden, waar ik van hou en waar ik zorg voor voel. Van wie ik weet dat ze risico lopen. We wandelen veel, we doen aan sport zo goed en zo kwaad mogelijk. Corona komt steeds dichterbij. We kennen mensen die het hebben, nu nog op afstand. Een buurvrouw bijvoorbeeld, die met ambulance en mannen in maanpakken werd opgehaald en met sirenes is afgevoerd.
Onze stemming is goed, ondanks alles. We houden moed en zijn binnenshuis lekker bezig met werk en klussen en zo. Waar ik intussen steeds mee zit, is het aanraken. Kan ik mijn beide lieven nog wel knuffelen en zoenen? Willen wij het risco nog lopen op besmetting van onze polycule? De IC’s raken vol. De ziekenhuizen zullen een tijd lang moeite hebben om de toestroom aan te kunnen. Wie nu ziek wordt komende weken, heeft geen garantie op optimale behandeling.
De gedachte dat één van de mensen in mijn polycule zeer ernstig ziek wordt, laat staan overlijdt, heeft iets kwellends en is in ieder geval drukkend. Ik kan er niet om heen dat ik die gedachte bij vlagen heb. Dat het me bezig houdt. Het is niet zozeer paniek die ik hierbij voel, als wel bezorgdheid. Met daarbij de behoefte om dit te voorkomen, daar waar het in mijn macht ligt. Ik kan het niet 100% uitsluiten, maar wel doen wat ik kan doen om corona buiten de deur te houden. We hebben overigens méér dan alleen onze polycule. Er is de cirkel van mensen om ons heen, familie, jong en oud, vrienden, buren. Ook voor hen wil ik zorg hebben, verantwoordelijkheid nemen. Polyamorie gaat veel verder dan alleen mijn directe geliefden!
Anderzijds, ik heb er een grondige hekel aan dat ik grenzen zou stellen aan nabijheid. Ik ben gek op aanraken en aangeraakt worden. Het mooie van de jarenlange polyamorie is, dat ik juist veel vrijer geworden ben met erotiek en lichamelijk contact. Zoveel meer heb leren ontdekken en genieten. Knuffelen doe ik graag, met iedereen die me dierbaar is. Dus ik voel grote weerstand om dat op te geven. Om weer terug te gaan naar een meer afstandelijke manier van contact voelen. Een beetje de ijstijd in.
Mijn zorg voor de gezondheid weegt zwaarder. Dit gaat voor! De gedachte dat één van ons heel ziek wordt en niet op de overvolle IC terecht kan, wint het van de weerzin om de ijstijd in te gaan. En ook het verantwoordelijkheidsgevoel voor iedereen hier. Het gaat niet alleen om onze polycule, het gaat om gezinnen en buren en onze grotere cirkel. Als wij elkaar besmetten, zijn we ook weer een brandhaardje in een grote vlammenzee.
Dus komt het moment voor de volgende stap. Ik wil graag met mijn huidige twee geliefden heldere en zo nodig harde afspraken over onderlinge veiligheid en afstand houden, nu de IC’s overvol zullen raken. Ik ga nog niet zover gaan dat we elkaar niet meer zien. Wel dat we bij verkoudheid afzeggen. En dat we strak de anderhalve metergrens aanhouden. Zo mogelijk in de buitenlucht afspreken, waar virussen snel verwaaien. En dat aanraken, tja, daar ben ik nog niet helemaal uit. Of we dat volledig gaan bannen. Over zoenen wel. Toch maar even niet.
Updeetje winter 2020
We zitten in de tweede coronagolf. Er zijn vaccins in zicht en de behandelmethodes zijn een stuk beter dan in het voorjaar van 2020. Dus licht aan het eind van de tunnel. We hebben met elkaar geleerd om een nieuwe balans te vinden in het elkaar ontmoeten en veiligheid. Door voorzichtig te zijn en zoveel mogelijk thuis te werken, creëren we ruimte om elkaar toch te ontmoeten, aan te raken, te zoenen en andere intimiteit. Beperkte risico’s nemen we, en ook niet meer dan dan.
Het vraagt eerlijkheid op de manier waarop je ook omgaat met kansen op SOA’s. Het blijkt te werken. Ergens intensiveert de liefde die ik voel, omdat ik me aldoor bewust ben van onze kwetsbaarheid. Dat geeft naast frustratie ook mooie momenten.
Nog steeds voelen we ons beperkt in met name het zorgeloze aanraken en knuffelen van mensen, nog niet eens per se erotisch, maar wel zo gewoon en zo fijn… We verlangen erg naar de tijd dat ook dit weer kan. Intussen gezond blijven en de spirit erin houden!

