Mijn telefoon bliept ongeduldig en knippert uitnodigend met een mailtje van mijn lief. Het onderwerp, “Is dit niks voor ons?”, maakt dat ik alles even uit mijn handen laat vallen. Haar kennende belooft dit immers avontuur. En jawel, een workshop ‘Tantra & Shibari’. Shibari is een bondagevorm die gebaseerd is op Japanse samurai tradities. De combinatie met Tantra is niet alledaags en daarom haast per definitie de moeite waard om onze onderzoekende geesten en lijven eens aan bloot te stellen. We hebben al de nodige tantraworkshops achter de rug en spelen ook wel eens samen met touwen. We fantaseren al lang over de combinatie en zijn al een tijd op zoek naar geschikte workshops daarover. Toch ben ik niet meteen verkocht. Licht overmoedig vraag ik me nog af of deze workshop niet te eenvoudig, te basaal voor ons is. Het vooruitzicht van een dagje op avontuur met mijn lief is echter an offer I can’t refuse, dus wij op naar Alphen aan den Rijn.
Daar wachten 12 andere stellen en staan Johan en Silvia voor ons klaar. Johan is tantristisch masseur in de Tibetaanse Boeddhistische stroming (www.tantra-atma.nl). Silvia (www.naturalbliss.nl) brengt haar ervaring met Shibari in. Beiden zijn door de wol geverfd en erg vakkundige en prettige begeleiders. De workshop blijkt hun eerste samenwerkingsproject. De meeste stellen hebben wel wat ervaring met Tantra maar nog niet met bondage. Er hangt een open, vrolijk-nieuwsgierige sfeer.
Prana
De dag valt in twee stukken uiteen. In de ochtend introduceert Johan ons in de beginselen van de Tibetaanse Tantra en bijbehorende massagetechnieken. De essentie is om eerst apart de mannelijke en vrouwelijke energie in de ander op te wekken om die vervolgens samen te laten smelten tot Prana, de neutrale zijns-energie. Van tevoren hadden we al theoretisch huiswerk gekregen. Eerlijk gezegd was dat wat duidelijker dan de mondelinge toelichting van Johan. Ietsje meer verdieping had voor ons wel gemogen. De workshop draaide echter, terecht, om het ervaren zelf. Tibetaans tantramassage blijkt hard werken. Ik werp mijn volle gewicht in de strijd en kneed de schouders van mijn lief, spier voor spier, steeds maar weer in ritmische patronen. Er moet immers zoveel mogelijk Prana opgewekt worden in dat lijf. Ze kreunt. Van plezier of door de Prana?
Speelse touwen
Na de lunch neemt Silvia het over. Ook zij had wat huiswerk opgegeven, het oefenen van een basisknoop. Mij zette dat wat op het verkeerde been. Misschien ook door een eerdere shibari-workshop had ik een wat technische workshop over knopen verwacht. Dat wordt het heel duidelijk niét. En daar ben ik achteraf érg blij mee. Silvia’s insteek is veel speelser. Bij de eerste, ogenschijnlijk heel simpele oefening komt geen knoop te pas. Mijn lief wikkelt ruw een touw om me, sjort aan me, dwingt me niet maar speelt me, verleidt me, tot overgave, tot was in haar handen. Ingewikkelde knopen zijn daarvoor helemaal niet nodig. Ze kunnen de spontaniteit zelfs belemmeren. Dat blijkt bij de tweede oefening, een stukje technischer. Ik zet netjes de knopen volgens de aanwijzingen. Eerst om de polsen, van daaruit een geknoopt harnas om het bovenlijf. Het ziet er fraai uit, maar het doet emotioneel niet zo veel. Mijn hoofd is meer bij de knopen dan mijn hart bij mijn lief. Nog veel droog oefenen dus om de techniek tot hulpmiddel te maken en niet tot onderwerp.
Overgave
Zoals gezegd is deze versie van de workshop de eerste keer dat Johan en Silvia hun krachten bundelen. Dat was wat te merken in de nog wat strikte scheiding tussen de twee delen van workshop. Echt tot een combinatie van tantra en shibari kwam het nog niet. Ik had daar eigenlijk wat meer van verwacht. Toch is de combinatie logisch en de dag een succes. De Tantra krijgt een stevig gezicht, de shibari laat haar speelse en lieflijke kant zien en zo groeien ze naar elkaar toe. Een nog belangrijker gemeenschappelijke noemer is de ‘overgave’. Voor de actieve partner het vermogen tot uitnodigen en verleiden daartoe, tot het scheppen van een veilige, intieme sfeer. Voor de passieve partner het vermogen om uit het hoofd te raken, het hart te openen en het vertrouwen te leggen bij de ander. Een laatste oefening (die voor de meesten overigens een stapje te eng is) laat het effect van volledige overgave erg diep voelen.
Na een intensieve dag gaan we weer huiswaarts. Geïnspireerd door een prikkelende workshop die in zijn huidige vorm al de moeite waard is en waarschijnlijk nog verder kan gaan groeien.
Meer informatie
De workshop wordt herhaald en er komt daarnaast nog een meer technische variant. Meer informatie vind je op www.tantra-atma.nl/visie-en-informatie-workshop-tantra-shibari/.
Al vroeg is Joop open over zijn homoseksualiteit, iets waar hij soms ook nadrukkelijk mee koketteert. Rond zijn 30e ontmoet hij Wim Nijkamp, die de rest van zijn leven zijn levenspartner en zakenpartner zal blijven. Een geregistreerd partnerschap gaan ze pas aan tegen het eind van Joops leven. Voor Joop vooral een praktische regeling om Wims erfenis veilig te stellen: “We zijn al 45 jaar bij elkaar. Ik voelde me al getrouwd, anders was ik wel weggegaan. Ik zie onze verbintenis als […] iets zakelijks maar Wim vond het heel bijzonder”. Het tweetal heeft een open relatie. “[Het geheim van een goede langdurige relatie is] elkaar iets gunnen. En elkaar de ruimte geven. Hoeveel ruimte? Veel ruimte. Want de wereld is groot. Niemand heeft z’n ogen in z’n zak zitten, dus het is best logisch dat je in 45 jaar eens iemand anders tegenkomt. We hebben allebei relaties buiten onze relatie gehad.” Die vrijheid was niet zonder hindernissen en beperkingen. “Maar als dat onze relatie met elkaar in gevaar dreigde te brengen, wat best wel eens gebeurde, dan kapten we het af en kozen we toch voor elkaar. Diep van binnen, daar kun je misschien niet eens bij, hebben we altijd geweten dat we bij elkaar wilden zijn.” Scenarist Frank Houtappels beschrijft in het boek over Le Garage de volgende scène van een paar decennia geleden. Hij ligt in bed met Wim. Joop komt de slaapkamer binnen met een bos bloemen in zijn hand en zegt: ‘Wim! Wat doe je nu?’ Blijkt dat die bos bloemen voor Joops éigen vriendje was die in de kamer ernaast lag te slapen. Daarna vormen ze gevieren ‘een wonderlijk stel’. Tegen de Volkskrant zegt Joop daarover “Ja, Frank was een vriendje van Wim. Het gaf wel een bepaalde spanning natuurlijk, om zo te leven. Maar het gaf ook verdriet, daar zal ik niet over liegen. Natuurlijk gaf het verdriet. [Niet zozeer jaloezie,] eerder gekwetstheid. Ik voelde me wel eens gekwetst, niet gerespecteerd in mijn gevoelens. Andersom was dat minder, denk ik. Wim zit nu eenmaal anders in elkaar, hij is wat stouter dan ik. Tsja. Dat moest ik leren accepteren, ik moest het hem gunnen en dat heb ik gedaan. Bij ons is openheid altijd de basis geweest, er is nooit iets stiekem gebeurd. Wim vertelde mij over een nieuwe verovering als een kind dat net een nieuwe bromtol of een pop gekregen had. Ik heb me gek gelachen.” 
Victoria California Claflin wordt geboren op 23 september 1838 in Homer, op het platteland van Ohio, als zevende uit tien kinderen in een arm gezin. Ondanks dat haar docenten haar extreem intelligent vinden, krijgt ze nauwelijks de kans om een schoolopleiding te volgen. Op haar 11e heeft pas drie jaar les gekregen.
Waarschijnlijk door de ontrouw van haar eerste man is Woodhull een voorvechter geworden voor de vrije liefde. In de 19 eeuw zijn getrouwde vrouwen met lijf en goed gebonden in hun huwelijk, hoe liefdeloos ook, met nauwelijks mogelijkheden om daaruit te ontsnappen. Een scheiding is een schandaal. Gescheiden vrouwen worden gestigmatiseerd en vaak buitengesloten. Victoria concludeert dat vrouwen het recht moeten hebben om uit ondraaglijke huwelijken te stappen. Ze gaat tekeer tegen de hypocriete tolerantie van mannen met minnaressen. Voor zichzelf gelooft Woodhull in monogame relaties maar vindt dat iedere vrouw het recht heeft om zelf over haar seksleven te besluiten. In een destijds beruchte 